Zaklјučci sa okruglog stola na temu „Prerada na polјoprivrednim gazdinstvima -neiskorištena šansa za povećanje prihoda, povećanje proizvodnje domaćih proizvoda i revitalizaciju ruralnih sredina“

Gradska razvojna agencija Banja Luka je u saradnji sa Tehnološkim fakultetom u Banjoj Luci, Polјoprivrednom školom Banja Luka i USAID Sweden FARMA II projektom, organizovala okrugli sto na temu „Prerada na polјoprivrednim gazdinstvima – neiskorištena šansa za povećanje prihoda, povećanje proizvodnje domaćih proizvoda i revitalizaciju ruralnih sredina“ koji je održan 14.12.2016. godine u prostorijama Gradske razvojne agencije Banja Luka.

Cilј održavanja okruglog stola bio je iniciranje diskusije o postojećim problemima i preprekama koji onemogućavaju masovnije pokretanje prerade na polјoprivrednim gazdinstvima. Učesnici su bili predstavnici slјedećih aktera: Ministarstva polјoprivrede, šumarstva i vodoprivrede Republike Srpske, Privredne Komore RS, Odjelјenja za privredu Gradske uprave Banja Luka, eksperti Tehnološkog fakulteta Banja Luka, Centra za razvoj i unapređenje sela, Polјoprivredne škole Banja Luka, NVO-a „Zdrava Logika“ te predstavnici farmera zainteresovanih za pokretanje prerade na gazdinstvima. Gost okruglog stola bila je gospođa Majda Tumpej, specijalista inženjer za tradicionalno sirarstvo iz Slovenije sa dugogodišnjim iskustvom u ovoj oblasti, a koja više od 20 godina aktivno pruža podršku farmerima koji se bave preradom mlijeka te aktivno učestvuje u izradi i prilagođavanju zakonskih propisa u ovoj oblasti u Sloveniji te radu udruženja sirara u Sloveniji. Gospođa Tumpej je prezentovala kompletan mehanizam podrške u procesu pokretanja prerade mlijeka na polјoprivrednim gazdinstvima i proces prilagođavanja legislative u ovoj oblasti tokom poslјednjih 15 godina u Republici Sloveniji.

Nakon dvočasovne diskusije izvedeni su slјedeći zaklјučci:

  • Kreatori zakonskih i podzakonskih propisa treba da što prije pripreme potrebne akte čije bi donošenje omogućilo proizvodnju prehrambenih proizvoda u manjim pogonima i polјoprivrednim gazdinstvima. Propisi trebaju biti maksimalno prilagođeni veličini i obimu proizvodnje malog prerađivača, odnosno preradu po pojednostvalјenim uslovima (higijenski minimum) u odnosu na velike industrije i prerađivače hrane, a po uzoru na zemlјe iz okruženja kao što je Slovenija.
  • Ojačati vidlјivost grupa farmera (udruženja malih prerađivača) i insistirati da aktivno učestvuju u kreiranju zakonskih propisa, tj. uspostaviti kontinuiranu i svakodnevnu saradnju sa resornim ministarstvom i donošenje propisa koji će odgovarati kapacitetima farmera.
  • Programe podrške (podsticaje na republičkom i lokalnom nivou) većim dijelom usmjeriti ka jačanju kapaciteta farmera prerađivača tj. podizanju spospobnosti za apsorpciju EU i drugih fondova (tj. u regulisanje vlasništva nekretnina, pridobijanja dozvola za objekte, obrazovanje i stručno usavršavanje, uspostavlјanje bliske saradnje sa obrazovnim institucijama i stručnjacima u oblastima prerade hrane i izradu tehnoloških projekata ali i poslovnih planova, investicionih i donatorskih projekata).
  • Uspostaviti Trening centre (Centre za osposoblјavanje) za preradu hrane pri obrazovnim institucijama s cilјem lakšeg transfera znanja i kontinuirane proizvodnje kadra sa praktičnim iskustvom za razvoj ovog sektora.
  • Raditi na razvoju tržišta lokalnih proizvoda (prodajna mjesta, lanci prodaje, brendiranje, promocija i sl.)

Gradska razvojna agencija Banja Luka će nastaviti svoje aktivnosti podrške unapređenju prerade na gazdinstvima a koje se odnose na slјedeće: pripremu zajedničkih projekta za EU i druge izvore finansiranja, provođenje programa osposoblјavanja i usavršavanja farmera te pružanje podrške farmerima prerađivačima u pripremi za apsorpciju EU fondova, jačanje kapaciteta obrazovnih ustanova za provođenje programa stručnog osposoblјavanja te saradnju sa drugim institucijama u pripremi i prilagođavanjau propisa.