„Enhancing SME's modernization and green innovation and transtition towards sucessfull sustainability by transnational collaborative practices and tools“ –
“Podrška modernizaciji, zelenim inovacijama i tranziciji malih i srednjih preduzeća ka boljoj održivosti kroz transnacionalne prakse i alate.”
GREENSMES
Septembar 2024. do Februar 2027.
Program: Interreg IPA ADRION
Programski prioritet: Supporting a smarter Adriatic – Ionian region (Podrška pametnijoj Jadranskoj jonskoj regiji)
Specifični cilj: 1.1. Strengthening innovation capacities in the Adriatic – Ionian region (Jačanje kapaciteta za inovacije u Jadransko-jonskoj regiji).
Vodeći partner: Technopolis Naučno-tehnološki park
Trajanje projekta 1/9/2024 – 28/9/2027
Budžet projekta 1.570.283,00 €
EU sufinansiranje 1.334.740,00 €
Partneri na projektu
- TNO – Technopolis Naučno-tehnološki park Bari (Italija)
- KEPA- Centar za poslovi i kulturni razvoj (Grčka)
- RRA Zeleni krš (Slovenija)
- AGRRA – Agencija za ruralni razvoj Zadarske županije (Hrvatska)
- CIDEA – Gradska razvojna agencija Banja Luka (Bosna i Hercegovina)
- FEP – Fond Evropski poslovi AP Vojvodine iz Srbije,
- NCDIEL – Nacionalni centar za razvoj inovacija i preduzetničko učenje (Sjeverna Makedonija)
- Opština Herceg Novi (Crna Gora)
- Albanski razvojni fond (Albanija)
- TEAM Centar (Albanija)
KRATAK OPIS PROJEKA
Očekivani rezultat projekta je jačanje konkurentnosti preduzeća u regiji na globalnom tržištu, kroz uvođenje novih ekološki poslovnih praksi, tehnologija i inovacija koje umanjuju negativne posljedice njihovog poslovanja na životnu sredinu, uz istovremeno pobošljanje poslovanja preduzeća.
Kroz projekat, preduzeća će realizovati aktivnosti poput razvoja novih proizvoda i usluga koje imaju manji negativan uticaj na životnu sredinu a istovremeno su konkurentniji na tržištu, uvođenje tehnologija u proizvodnju koje smanjuju potrošnju energije i drugih resursa, upotrebu obnovljivih izvora energije, smanjenje emisije štetnih gasova, efikasno upravljanje otpadom i drugo. Ove aktivnosti će dovesti do poboljšanja poslovanja preduzeća kroz osvajanje novih tržišta, povećanje prihoda, optimizaciju troškova i ostvarivanje ušteda, kreiranje novih radnih mjesta i održavanje postojećih, unapređenje kvaliteta proizvoda, usluga i procesa, i/ ili uvođenje inovativnih proizvoda ili usluga na međunarodno tržište.
Ovo će se postići kroz direktan rad sa preduzećima, koji podrazumijeva identifikaciju potreba i prilika za preduzeća za unapređenjima poslovanja kroz zelene prakse, tehnologije i inovacije, te podršku u implementaciji identifikovanih rješenja. Podrška u implementacije u okviru projekta podrazumijeva finansiranje rada međunarodnih stručnjaka sa preduzećima u realizaciji njihovi projekata, te direktno pružanje podrške od strane lokalnih institucija i organizacija u Banjaluci.
U tu svrhu, kroz projekata, Gradska razvojna agencija i druge organizacije za podršku preduzećima u Banjaluci će, zajedno sa partnerima u projektu, kreirati mrežu organizacija u Jadransko-jonskoj regiji, kako bi omogućile pristup našim preduzećima međunarodnim stručnjacima i ponuđačima zelenih tehnologija i rješenja, kao i mogućnost našim stručnjacima i preduzećima da svoja rješenja ponude na inostranom tržištu.
Dodatno, u okviru projekta će se raditi na unapređenju rada i kapaciteta lokalnih organizacija i institucija za podršku preduzećima za pružanje usluga podrške razvoju zelene ekonomije.
Ključne projektne aktivnosti
Analiza stanja i aktera u inovacionim ekosistemima za zelenu ekonomiju u partnerskim zemljama projekta i izrada akcionog plana za uspostavljanje mreže za podršku zelenim invoacijama u MSP;
Izgradnja transnacionalne mreže za zelenu zelene inovacije u MSP:
– Uspostavljanje baze transnacionalnih eksperata za podršku preduzećima u testiranju zelenih rješenja;
– Program izgradnje kapaciteta organizacija za podršku privredi u zelenoj tranziciji;
– Program izgradnje kapaciteta privrednika;
Pilotiranje programa zelene transnacionalne privredne saradnje
– Realizacija vaučerske šeme za podršku 5 lokalnih preduzeća za implementaciju zelenih praksi;
– Organizaciji međunarodnog takmičenja najboljih praksi u zelenim inovacijama;
– Izrada transnacionalnog kataloga dobrih praksi u zelenoj ekonomiji.
Zvanično počela implementacija projekta GREENSMES!!!
Sastancima i događajima u Bariju od 12 do 14 novembra, svečano je započela implementacija projekta GREENSMES “Podrška modernizaciji, zelenim inovacijama i tranziciji malih i srednjih preduzeća ka boljoj održivosti kroz transnacionalne prakse i alate”, podržanog od Interreg IPA Adrion Programa.
Planirane aktivnosti u ovom segmentu projekta podrazumijevaju:
– rad sa malim i srednjim preduzećima u regionu kroz izgradnju kapaciteta za inovacije i pripremu za program vaučera za tehničku podršku za implementaciju akcionih planova pripremljenih kroz progam izgradnje kapaciteta,
– saradnju sa organizacijama za podršku razvoju privrede u regiji na izgradnji kapaciteta za pružanje podrške za zelene prakse u poslovanju i izgradnju regionalnog inovacionog ekosistema za zelene inovacije,
– kreiranje transnacionalne baze eksperata za zelenu ekonomiju koji će nam pomoći u radu sa preduzećima.
Kao partner u projektu CIDEA je odgovorna za koordinaciju aktivnosti izgradnje kapaciteta i uključivanje relevantnih aktera u rad regionalne mreže za zelenu ekonomiju u Jadransko- jonskoj regiji.
Na sastanku partnera imali smo čast da predstavimo okvirni plan implementacije aktivnosti u za izgradnju kapaciteta aktera inovacionog ekosistema i izgradnju mreže te da vodimo diskusiju o planiranim aktivnostima i adresiranju izazova koji nas očekuju u implementaciji.
Ako želite da saznate više ili želite sa nama da sarađujete na ovim aktivnostima pozivamo vas da kontakirajte našeg koordinatora projekta Milenu Ljubičić, putem emaila milena.ljubicic@cidea.org ili telefona +387 51 433 460
Održana studijska posjeta i projektni sastanak GREENSMES partnera u Solunu
U okviru projekta GREENSMES, sufinansiranog kroz program Interreg IPA ADRION, u Solunu (Grčka) je 5. i 6. februara 2025. godine održan dvodnevni program transnacionalne razmjene znanja i drugi zvanični sastanak projektnih partnera. Domaćin skupa bio je Centar za biznis i kulturni razvoj (KEPa).
Prvi dan posjete bio je posvećen primjerima dobre prakse i institucionalnoj podršci zelenoj ekonomiji u Grčkoj. Učesnici su kroz stručna predavanja upoznati sa strategijama Regije Centralne Makedonije, KEPA-ANEM programima podrške za zelenu tranziciju MSP-a, te inovativnim rješenjima u oblastima agrobiotehnologije i reciklaže građevinskog otpada kroz ulogu kompanije ANAKEM S.A. Radni dan je zaokružen posjetom Resilijentnoj kancelariji Grada Soluna.
Drugi dan započeo je terenskim obilaskom vodećih istraživačkih i obrazovnih institucija – Centra za istraživanje i tehnologiju Hellas (CERTH) i Američke škole farme (American Farm School), gdje su partneri imali uvid u praktičnu primjenu zelenih tehnologija.
U popodnevnom dijelu održan je 2. sastanak projektnih partnera fokusiran na realizaciju tekućih radnih paketa. Tom prilikom analiziran je inicijalni izvještaj o stanju zelene ekonomije na nivou projekta, dok je Gradska razvojna agencija CIDEA vodila diskusiju o narednim koracima u okviru programa za izgradnju kapaciteta i umrežavanje. Na sastanku su definisane i ključne smjernice za sprovođenje pilot akcija kroz šeme vaučera za mala i srednja preduzeća, te su usvojene administrativne smjernice Zajedničkog sekretarijata za izvještavanje u JEMS sistemu.
🧩 Treći sastanak projektih patnera GREENSMES Interreg IPA ADRION projekta🧩
Opština Herceg Novi, Crna Gora, bila je domaćin dvodnevne studijske posjete i razmjene u okviru Interreg ADRION GREENSMEs projekta.
Kroz bogat i inspirativan program, projektni partneri su istraživali lokalne i nacionalne prakse u oblasti cirkularne ekonomije, zelene tranzicije i održivog razvoja.
📌 Najvažniji momenti su uključivali:
- 🎤 Inspirativna predavanja predstavnika Opštine Herceg Novi, Fakulteta za menadžment Herceg Novi, Ministarstva ekologije, prostornog planiranja i urbanizma i Fonda za zaštitu životne sredine (Eko-fond), ruralnog domaćinstva Morići i NVO “Ne bacajte boce”.
- 🏡 Posjetu domaćinstvu Palikuća – sjajan primjer održivog eko-poslovanja i tradicije.
- 🤖 Inovacije u praksi: implementacija robotike u kompaniji Baldo.
- 💬 Umrežavanje, diskusije i nova partnerstva.
Uspješno održana Konferencija o Zelenim Inovacijama u MSP u okviru GREENSMES projekta!
Regionalna online konferencija „Green Innovation in SMEs in IPA Adrion Region – za mala i srednja preduzeća“, u organizaciji CIDEA i GREENSMES projektnog konzorcijuma, uspješno je održana od 23. do 24. juna 2025. godine.
Događaj je okupio ukupno 135 učesnika iz 9 zemalja, uz doprinos 10 panelista i predstavljanje 7 inspirativnih malih i srednjih preduzeća u SME showcase-u. Povratne informacije učesnika ukazuju na izuzetno zadovoljstvo cjelokupnim događajem, posebno u pogledu kvaliteta sadržaja, produktivnih diskusija u breakout sobama i pruženih praktičnih uvida.
Konferencija je detaljno obradila ključne teme, uključujući:
- Trendove, prilike i koristi zelenih inovacija: Analizirane su strategije kojima se postižu uštede, otvaraju nova tržišta i unapređuje konkurentnost malih i srednjih preduzeća.
- Prevazilaženje prepreka i izazova: Diskutovana su praktična rješenja za uobičajene izazove sa kojima se mala i srednja preduzeća suočavaju u tranziciji ka zelenoj ekonomiji, uključujući interne kapacitete i pristup finansiranju.
- Primjere uspješnih priča iz praksi: Predstavljeni su konkretni primjeri malih i srednjih preduzeća koja su uspješno implementirala zelena rješenja, dijeleći svoja iskustva.
- Program za izgradnju kapaciteta za upravljanje zelenim inovacijama u MSP.
Zahvaljujemo se svim panelistima, prezenterima iz SME showcase-a i facilitatorima breakout sesija na njihovim doprinosima, te svim učesnicima na njihovom prisustvu i aktivnom učešću.
Nastavljamo sa aktivnostima GREENSMES projekta u cilju podrške malim i srednjim preduzećima u njihovoj zelenoj tranziciji. Uskoro više informacija o predstojećoj lokalnoj radionici u Banjaluci na temu Menadžmenta zelenih inovacija.
Događaj je organizovan u okviru GREENSMES projekta podržanog od strane IPA Adrion programa.
CIDEA u Skoplju: Jačamo kapacitete za zelenu ekonomiju na 4. sastanku GREENSMES Konzorcijuma! 🚀
U periodu od 16. do 18. septembra 2025. godine, naš tim iz CIDEA-e je, kao dio konzorcijuma, učestvovao na četvrtom transnacionalnom sastanku i pratećim događajima u okviru projekta GREENSMES u Skoplju, Sjeverna Makedonija.
Studijska posjeta je uključila obilazak zanimljivih primjera iz industrije: Johnson Matthey, posvećenu smanjenju emisija u auto-industriji, i Rade Končar TEP, lidera u metaloprerađivačkoj i elektro-industriji, te inspirativnim prezentacijama kompanija EarthCare.ai i PAKOMAK, kao i Mašinskog fakulteta, Univerziteta Sv. Ćiril i Metodije o njihovoj ulozi u pružanju podrške zelenim inovacijama.
Konferencija „Zelene MSP za konkurentnu, otpornu i održiviju ekonomiju“ 17. septembra omogućila je razmjenu znanja i iskustava o razvoju MSP i zelenoj tranziciji, te izgradnju kapaciteta učesnika kroz radionicu.
Četvrti sastanak Projektnih partnera (PPs), održan 18. septembra, poslužio je za sumiranje dosadašnjih rezultata i definisanje budućih koraka. Glavne teme sastanka bile su:
- Sljedeći koraci ka finalizaciji Strategije za olakšavanje transnacionalne interakcije između R&D i poslovne zajednice prema zelenoj inovaciji.
- Pregled statusa realizacije procesa izgradnje baze stručnjaka za zelenu ekonomiju i realizacije Programa izgradnje kapaciteta za MSP
- Priprema za početak realizacije Programa za izgradnju kapaciteta za organizacije za podršku preduzećima (BSO).
- Finalizacija smjernica za programe vaučera za tehničku podršku i takmičenje za primjere dobre prakse za zelene inovacije i tranziciju u MSP.
- Priprema za predstojeće zadatke u oblasti komunikacija.
Projekat GREENSMES je sufinasiran iz IPA ADRION programa.
Održana radionica „Menadžment zelenih inovacija“ za mala i srednja preduzeća u Banja Luci
U okviru projekta GREENSMES, na Ekonomskom fakultetu Univerziteta u Banjoj Luci 18. i 19. septembra 2025. godine, održana je dvodnevna obuka pod nazivom „Menadžment zelenih inovacija“.
Intenzivni dvodnevni program vodio je prof. dr Saša Petković, a okupio je predstavnike malih i srednjih preduzeća (MSP) iz Banja Luke sa ciljem jačanja kapaciteta u oblasti zelene tranzicije, pružajući im neophodna znanja i alate za prepoznavanje i ekoloških i poslovnih prilika u domaćem kontekstu.
Kroz interaktivna predavanja i praktične vježbe, učesnici su imali priliku da unaprijede svoje razumijevanje praksi upravljanja inovacijama, spovedu situacionu analizu unutar sopstvenih preduzeća, te nauče kako da samostalno osmisle održiva rješenja u oblasti zelene tranzicije.
Prvog dana obuke, akcenat je stavljen na savremene inovacione strategije, pri čemu se diskutovalo o razlikama između otvorenih i zatvorenih inovacija, inovacijama poslovnih modela, kao i prelasku sa linearne na cirkularnu i zelenu ekonomiju. Pored teorijskog dijela, polaznici su kroz grupni rad primjenjivali kreativne tehnike za generisanje novih ideja, poput brainstorminga i metode problemskog stabla, a prvi radni dan je zaokružen popunjavanjem upitnika za samoevaluaciju spremnosti za inovacije.
Drugi dan bio je posvećen praktičnoj podršci za inoviranje i metodama efikasnog plasiranja novih proizvoda ili usluga na tržište. Učesnici su radili na razvoju poslovnog modela i upoznali se sa principima The Lean Startup metodologije. Prije same završne diskusije i definisanja narednih koraka, učesnici su upoznati sa samoprocjenom kapaciteta za upravljanja zelenim inovacijama.
Aktivnosti programa se nastavljaju u narednom periodu kroz individualno savjetovanje sa odabranim preduzećima, s ciljem izrade konkretnih akcionih planova za unapređenje njihovih kapaciteta u oblasti zelenih inovacija.
Uspješno održana Radna kafa o stanju podrške za zelene inovacije u privredi u okviru GREENSMES projekta u Banjaluci
Gradska razvojna agencija Banja Luka (CIDEA) uspješno je organizovala i sprovela prvu u nizu konsultativnih aktivnosti u okviru projekta GREENSMES (Jačanje kapaciteta MSP za zelene inovacije i tranziciju ka održivosti kroz međunarodnu saradnju).
Događaj, nazvan “Radna kafa: Konsultacije o stanju ekosistema podrške zelenim inovacijama u privredi Banjalučke regije,” održan je 13. novembra 2025. godine u Hotelu In, i okupio je 18 ključnih aktera iz svih segmenata tzv. četverostrukog heliksa (privreda, nauka, institucije i civilni sektor).
Cilj okupljanja bio je validacija i dopuna preliminarnih nalaza desk analize o stanju ekosistema za podršku zelenim inovacijama. Ovako prikupljeni primarni uvidi služiće kao ključni polazni osnov za izradu Strategije za promociju i podršku zelenim inovacijama u malim i srednjim preduzećima Jadransko-jonske regije.
Radna kafa je započela uvodnim predstavljanjem GREENSMES projekta i preliminarnih rezultata desk analize, što je postavilo kontekst za strukturisanu diskusiju.
Centralni dio događaja bila je fokusirana diskusija koja se odvijala na tri kritične teme:
- Ključne prepreke u realizaciji zelenih inovacija u privredi: Učesnici su potvrdili da su najveće prepreke nedovoljna svijest o benefitima zelene tranzicije, nedostatak adekvatnih finansijskih i ljudskih resursa, te neefikasna saradnja između poslovnog i naučnog sektora.
- Stanje podrške privredi za realizaciju zelenih inovacija u Banjalučkoj regiji: Konstatovano je da postoje određeni mehanizmi podrške, ali da im nedostaje koordinacija i ciljano usmjerenje ka specifičnim potrebama malih i srednjih preduzeća u oblasti zelene ekonomije.
- Mogućnosti i prepreke za saradnju između privrede, nauke, institucija i zajednice za zelene inovacije: Istaknuta je nužnost uspostavljanja snažnijeg modela četversotrukog heliksa, s posebnim naglaskom na potrebu za zajedničkim platformama koje će olakšati prenos znanja i tehnologije sa Univerziteta u privredu.
Konsultacije su potvrdile relevantnost ciljeva GREENSMES projekta. Dobijeni primarni podaci biće integrisani u finalnu Analizu stanja, koja će služiti kao osnova za drugu radionicu.
Sljedeći korak u realizaciji projekta biće radionica na kojoj će se, na osnovu verifikovane analize, definisati strateški prioriteti za podršku zelenim inovacijama, čime se direktno doprinosi jačanju konkurentnosti MSP u Banjaluci kroz uvođenje ekoloških praksi i inovacija.
Projekat GREENSMES sufinansira Evropska unija kroz program Interreg IPA ADRION 2021-2027.
Održana Radionica: Definisanje strateških prioriteta za podršku zelenim inovacijama
Gradska razvojna agencija Banja Luka (CIDEA) uspješno je, u Banja Luci 20. novembra 2025. godine, realizovala drugu radionicu u okviru IPA Adrion GREENSMES projekta pod nazivom: „Definisanje strateških prioriteta za podršku zelenim inovacijama u preduzećima Banjalučke regije“.
Ova lokalna ko-kreacijska radionica, sprovedena po Design Thinking metodologiji, okupila je ključne aktere – predstavnike relevantnih institucija, organizacija za podršku privredi, privrednog sektora i akademske zajednice – čiji je doprinos presudan za izradu „Strategije za promociju i podršku zelenim inovacijama u malim i srednjim preduzećima Jadransko-jonske regije GREENSMES transnacionalne mreže“.
Učesnici su aktivno doprinijeli diskusijama koje su bile fokusirane na dubinsku analizu aktera, kapaciteta i uloga u inovacionom ekosistemu, ključnih izazova za zelene inovacije i tranziciju u preduzećima, te analizu primjera dobre prakse programa za podršku. Kroz sesije je izvršeno i generisanje i odabir prioritetnih ideja za promociju i mjere podrške.Glavni zaključci i smjernice
Na radionici je, kroz prezentaciju rezultata dosadašnjeg istraživanja i zajedničku diskusiju, usaglašeno nekoliko ključnih prioriteta i potreba preduzeća u Banjalučkoj regiji:
- Potreba za podizanjem svijesti: Neophodne su intenzivnije aktivnosti na podizanju svijesti u kompanijama o značaju i benefitima zelene ekonomije i praksi.
- Ciljana finansijska i tehnička podrška: Kompanijama je potrebna konkretna, ciljana finansijska i tehnička podrška za uvođenje zelenih inovacija.
- Unapređenje infrastrukture: Neophodno je poboljšati infrastrukturu za upravljanje otpadom.
- Jačanje saradnje: Postoji izražena potreba za većom saradnjom i umrežavanjem među svim relevantnim akterima (javni i privatni sektor, kompanije, civilno društvo i akademska zajednica) kako bi se osigurala sistemska promjena.
Rezultati ove radionice čine polaznu osnovu za izradu prijedloga Strategije i Akcionog plana, čiji je cilj jačanje konkurentnosti preduzeća u Banjaluci kroz uvođenje novih ekoloških praksi i inovacija.
Uspješno održana Regionalna onlajn konferencija organizacija za podršku privrednicima: „Podrška zelenim inovacijama i tranziciji MSP“
U okviru projekta GREENSMES, 4. decembra 2025. godine uspješno je održana Regionalna onlajn konferencija namijenjena organizacijama za podršku poslovanju (BSO) pod nazivom „BSO za zeleniji Adrion: Pokretanje zelenih inovacija i tranzicije malih i srednjih preduzeća“.
Organizator događaja ispred projektnog konzorcijuma bila je Gradska razvojna agencija Banja Luka – CIDEA.
Ovaj značajan događaj okupio je 120 učesnika iz Jadransko-jonske regije i šire. Glavna tema konferencije bila je integracija zelenih inovacija i transfera tehnologije u standardne procedure podrške koje BSO organizacije pružaju malim i srednjim preduzećima (MSP), što predstavlja jedan od ključnih prioriteta za razvoj održive regionalne privrede.
Tokom dinamičnih sesija i rada u grupama, učesnici su detaljno analizirali prepreke sa kojima se organizacije za podršku poslovanju svakodnevno suočavaju u namjeri da osnaže MSP sektor za zelenu tranziciju. Kao tri najveća izazova izdvojeni su:
- Kapaciteti BSO organizacija: Izražena je jasna potreba za pristupom specijalizovanim ekspertizama i strukturiranim obukama kako bi osoblje u BSO organizacijama moglo adekvatno pomagati preduzećima u oblasti transfera tehnologija i inovacija.
- Finansijska održivost: Mnogi uspješni programi podrške suočavaju se sa nestabilnim i ograničenim izvorima finansiranja, što otežava dugoročni angažman i postizanje stabilnih rezultata.
- Svijest i angažovanost MSP-a: BSO organizacije nailaze na nizak nivo svijesti među lokalnim preduzetnicima o dugoročnim koristima zelenih praksi, kao i o programima podrške koji su im već dostupni.
Regionalna BSO zajednica se tokom konferencije ujedinila oko jasnih i primjenjivih rješenja u cilju izgradnje snažnijeg ekosistema:
- Specijalizovane obuke: Neophodno je kreirati namjenske programe za izgradnju kapaciteta unutar samih BSO organizacija, čime će se obezbijediti visok nivo stručnog savjetovanja za preduzeća koja žele da pređu na zeleno poslovanje.
- Stabilno finansiranje: Potrebno je zagovarati i razvijati modele koji osiguravaju stabilne i dugoročne tokove finansiranja za programe zelenih inovacija, izvan uobičajenih projektnih ciklusa.
- Saradnja i komunikacija: Akcenat je stavljen na kreiranje efikasnih platformi za saradnju i unapređenje komunikacionih vještina i alata kako bi se lakše doprlo do MSP-a i podstaklo njihovo aktivno učešće u programima podrške.
Ovaj skup nije bio samo prilika za mapiranje problema, već važan korak ka aktiviranju zajedničkih resursa za njihovo rješavanje. Partnerska mreža projekta GREENSMES sa zadovoljstvom će iskoristiti ove zaključke u okviru predstojećeg Programa za izgradnju kapaciteta organizacija za podršku preduzećima, kroz koji će se utvrđene smjernice pretočiti u konkretne rezultate na terenu.
CIDEA GREENSMES projektni tim na trodevnom događaju u Tirani
Trodnevni događaj GREENSMES projekta podržanog iz IPA Adrion programa, koji je obuhvatio sastanak konzorcijuma, studijsku posjetu i konferencija o izvrsnosti zelenog poslovanja održan je u Tirani (od 15. do 18. decembra 2025), čime je uspješno realizovana zadnja zajednička aktivnost konzorcijuma u ovoj godini.
Fokus događaja bio je na konsolidaciji napretka, usklađivanju implementacionih strategija, te premošćavanju jaza između politike i praktičnih zelenih rješenja u partnerskim teritorijama.
Prvi dan bio je posvećen intenzivnom sastanku konzorcijuma, pružajući ključnu priliku za sumiranje trenutnog statusa implementacije naših pilot programa podrške malim i srednjim preduzećima.
Ključne diskusije bile su usmjerene na rješavanje otvorenih pitanja i finalizaciju priprema za važne predstojeće aktivnosti, odnosno realizaciju Programa tehničke podrške za projekte zelenih inicijativa u preduzećima i Programa izgradnje kapaciteta za organizacije za podršku privredi.
U nastavku programa realizovana je studijska posjeta Mercedes-Benz Tirana i Maccaferri Balkans, kako bi smo stekli neposredan uvid zanimljive primjere prakse održive mobilnosti i inženjeringa za zaštitu životne sredine u regionu.
Završnog dana održan je Green Business Excellence High Level događajem, osmišljen da spoji donosioce odluka, projektne partnere i zainteresovane strane kako bi razmijenili stavove o podršci preduzećima za zelenu i digitalnu tranziciju u regionu.
Program je uključio prezentacije Albanskog fonda za razvoj, Nacionalnim strategijama za zelene inovacije i cirkularnu ekonomiju, te primjere dobre prakse projekta reciklaže stakla i smanjenja emisija ugljen-dioksida u albanskim gradovima.
Uspješno održana Transnacionalna onlajn radionica projekta GREENSMES
U okviru projekta GREENSMES, u utorak, 27. januara 2026. godine, uspješno je održana Transnacionalna onlajn radionica.
Događaj je organizovan od strane Centrom za biznis i kulturni razvoj (KEPA) i ostalim projektnim partnerima, a okupio je predstavnike poslovne i naučno-istraživačke zajednice, kao i organizacije za podršku preduzećima (BSO) iz devet zemalja Jadransko-jonske regije.
Glavni fokus tročasovnog intenzivnog rada bio je zajedničko kreiranje „Strategije za promociju i podršku zelenim inovacijama u malim i srednjim preduzećima Jadransko-jonske regije“, sa posebnim osvrtom na pitanje kako olakšati uspješnu prekograničnu saradnju između nauke i privrede u procesu zelene tranzicije.
Nakon uvodnih prezentacija, rad je nastavljen u mješovitim grupama po virtuelnim sobama, gdje su kroz interaktivne sesije dizajnirani modeli transnacionalne saradnje. Predstavnici partnerskih zemalja su kroz diskusiju i direktnu razmjenu iskustava dali ključni doprinos razvoju budućeg akcionog plana za cijelu Jadransko-jonsku regiju.
Radionica je zaokružena prezentacijama rada grupa u plenarnom dijelu, nakon čega su definisani zajednički zaključci i smjernice za dalje korake u realizaciji projektnih ciljeva.
Održan sastanak partnera projekta GREENSMES u Sloveniji
U Postojni i Ljubljani je 1. i 2. aprila 2026. godine održan sastanak partnera i studijska posjeta u okviru projekta GREENSMES. Domaćin događaja bila je Regionalna razvojna agencija Zeleni krš, a susret je okupio partnere iz jadransko-jonske regije s ciljem jačanja inovacionih kapaciteta malih i srednjih preduzeća (MSP) za zelenu ekonomiju.
Tokom radnih sesija razmatrane su ključne aktivnosti predviđene planom projekta:
- Predstavljen je nacrt Strategije za promociju i podršku malim i srednjim preduzećima za zelenu tranziciju u jadransko-jonskoj regiji. Tom prilikom planirani su naredni koraci za njeno zvanično usvajanje od strane projektnih partnera i ključnih aktera (stejkholdera);
- Priprema Kataloga eksperata, koji će objediniti stručnjake iz cijele regije spremne da pruže direktnu podršku preduzećima u procesima modernizacije i zelene inovacije;
- Revidiran je status implementacije programa izgradnje kapaciteta preduzeća i organizacija za podršku privredi;
- Razmatran je napredak u pripremi i objavi poziva za dodjelu vaučera koji će preduzećima olakšati pristup zelenim inovacijama.
Program je obuhvatio i prezentacije te posjete lokacijama koje primjenjuju savremena rješenja u oblasti zelene tranzicije:
- Predstavljen je testni i inovacioni centar kompanije Willy Stadler Ltd., koji je fokusiran na razvoj tehnologija za precizno razdvajanje otpada prije reciklaže;
- Predstavljena su rješenja kompanija GreenGeko, AethLabs i Nesteh u oblastima biodinamičkog osvjetljenja, senzora kvaliteta vazduha i pametnih sistema upravljanja energijom;
- Notranjski muzej Postojna predstavio je proces sticanja međunarodnog sertifikata “Zeleni ključ” (Green Key) i aktivnosti na zaštiti životne sredine kroz održivo upravljanje radom Muzeja;
- U Ljubljani je prezentovana evropska inicijativa “Misija 100 klimatski neutralnih i pametnih gradova”, uz fokus na projekte energetske efikasnosti i održive mobilnosti;
- Organizacija Umanotera održala je radionicu o uvođenju održivih praksi u svakodnevno poslovanje i planiranju konkretnih mjera za ozelenjavanje kancelarijskih aktivnosti.
Sastanak je završen usaglašavanjem narednih koraka u okviru transnacionalne saradnje partnera na projektu.
